Arşiv

Posts Tagged ‘duygusal zeka’

Duygusal Zeka — 1

İnsan davranışlarının kesin olarak modellenmesi mümkün değildir, bununla birlikte, kestirilebilir özelliğe sahiptir.

1990’ların başlarında gelişen Duygusal Zeka kavramı, insanların davranışlarını kategorize etmeyi, davranışların tahmin edilmesini kolaylaştırmayı hedefledi ve büyük oranda başarılı oldu. Elde edilen bilgi birikimi sayesinde günümüzde, özellikle iş hayatında, çalışanların üstlendikleri işlere göre hangi duygusal zekaya sahip olmaları gerektiği belirleniyor. Buna karşılık, işe başvuran adaylara yapılan testlerden, kişinin, duygusal açıdan, o göreve uygun olup olmadığı değerlendiriliyor.

Ben, bu yazı dizimde, Duygusal Zekayı beş alt kategoride incelemeye çalışacağım. Aşağıdaki başlıkların her birisi bu yazı dizisinin içeriğini oluşturacaktır.

1- Öz Farkındalık

Öz farkındalık, kendi iç benliğimizi, duygularımızı, inançlarımızı anlamak, anlamına gelmektedir. Daha açık ifadeyle; Öz farkındalık, insanın kendisini tanıması, duygularının farkına varması, hislerini etkileyen faktörleri anlaması, olumlu ve olumsuz yönlerini görmesi, şeklinde yorumlanır.

2- Öz Denetim

Kişinin toplumda sorunsuz yaşayabilmesi için, davranışlarını, duygularını ve arzularını düzenleyebilme becerisidir. Öz denetim kişinin hedeflere ulaşabilmesinde gereklidir, ayrıca olumsuz olabilecek dürtü/duygulardan kaçınabilmesi için gereklidir.

Öz denetim, baskı altında sakin kalmayı, prensiplere bağlı yaşamayı, düzenli bir iş yapma yaklaşımı geliştirmeyi, ortama uyum sağlayabilmeyi, sorunlara yaratıcı çözümler bulmayı içerir.

3- Motivasyon Unsurları

Motivasyon, bireyin hareket ve davranışlarını başlatan içsel güçtür. Bireyin içsel gücü ile davranışa hazır hale gelmesine güdülenme yani motivasyon denir.

Zor hedefler belirleme, hedef odaklı hareket etme, diğer insanlara adım atma konusunda ilham olma, iyimser yaklaşım sergileyerek hedeflere ulaşma alternatifleri oluşturma, motivasyon unsurları arasında yer almaktadır.

4- Empati Unsurları

Bir başkasının duygularını, içinde bulunduğu durum ya da davranışlarındaki motivasyonu anlamak ve içselleştirmek anlamına gelmektedir.

Başkalarını anlamak, farklı bakış açılarına saygı göstermek, diğerlerinin gelişimini sağlamak, çeşitlikten yararlanmak, politik farkındalığa sahip olmak gibi özellikler, empati unsurları olarak sayılabilir.

5- Sosyal Beceriler

Bireyin toplum içinde (aile veya iş ortamı) yaşamını kolaylaştırabilmesi, diğerleriyle ilişkilerini bir denge içinde devam ettirebilmesi için sahip olmaları gereken bir takım becerilerdir.

İletişim, iş birlikteliği, çatışmayı idare etme, müzakere, takım oluşturabilme, liderlik etme, insanları etkileme gibi beceriler kişinin sosyal ortamda ihtiyaç duyacağı vasıflardır.


Duygusal Zeka — 2

Öz Farkındalık

Kişinin öz farkındalığı arttıkça, düşünce ve inançlarını olumlu yönde değiştirme şansı da artar. Çünkü kişi, duygu ve düşüncelerinin kendisini nereye doğru sürüklediğini anlar ve duruma müdahale edebilir.

Öz Farkındalık Ne İşe Yarar?

İş dünyasından sosyal hayata, kişisel hedeflerden toplumsal amaçlara dek, kişi kendinin farkına vararak başarı sağlayabilir. Lider kişilerin en büyük özelliklerinden biri, güçlü ve zayıf yönlerini, sağlıklı bir şekilde değerlendirebilmeleridir. Bir insanın kendi eksiklerini bilmesi ve kabullenmesi sayesinde, eksik yanları güçlendirmeye yönelik çaba gösterebilir.

Öz Farkındalık Üç Alt Kategori İçermektedir:

1- Duygusal farkındalık

• Hangi duyguları hissettiğinizi ve bu duyguların temel nedenlerini bilmektir.

• Duygular, düşünceler ve davranışlar arasındaki bağlantıların farkında olmaktır.

• Duyguların performansı nasıl etkilediğinin farkına varmaktır.

• Yol gösterici değerlerin bilincinde olmak ve onlara göre yaşamaktır.

2- Doğru öz değerlendirme

• Güçlü ve zayıf yönleri anlamaktır.

• Eksik noktaların farkına varmaktır.

• Hangi olayların duygusal tepkileri tetiklediğini bilmektir.

3- Özgüven

• Popüler olmayan fikirleri ifade edebilmektir.

• Doğru olduğuna inandığın şey için risk almaya hazır olmaktır.

• Duruş, kendine güven ve karizma sergilemektir.

• Yeterlilikleriniz hakkında sağlam bir bilgiye sahip olmaktır.

  • Muhalefet ve direnişle karşılaşıldığında bile kararlı olabilmektir.

Duygusal Zeka — 3

Öz Denetim

Kişinin toplumda sorunsuz yaşayabilmesi için, davranışlarını, duygularını ve arzularını düzenleyebilme becerisidir. Öz denetim kişinin olumsuz olabilecek dürtü/duygulardan kaçınabilmesi için gereklidir.

Öz denetim, baskı altında sakin kalmayı, prensiplere bağlı yaşamayı, düzenli bir iş yapma yaklaşımı geliştirmeyi, ortama uyum sağlayabilmeyi, sorunlara yaratıcı çözümler bulmayı içerir.

Öz Denetim detay unsurları şunlardır:

1- Oto kontrol

• Baskı altında soğuk, sakin, serinkanlı kalabilmek

• Stresli bir ortamda dahi konuya odaklı ve kıvrak zekalı olmayı sürdürebilmek

• Zarar verici ve yıkıcı duyguları etkili bir şekilde kontrol edebilme.

2- Güvenilirlik

• Kendi hatalarını kabul etmek ve başkalarında ki etki olmayan davranışlara meydan okumak.

• Dürüstlük ve güvenilirlik konusundaki ödün vermeme.

• Başkaları düşüncelerinizi paylaşmasa bile ilkelerinize bağlı kalmak.

• Her zaman ve her şartta etik davranış sergilemek.

3- Dürüstlük

• İyi düzenlenmiş, titiz bir çalışma yaklaşımına sahip olmak.

• Hedefleri gerçekleştirmekten sorumlu hissetmek.

• Yükümlülükleri ve verilen sözleri yerine getirmek.

4- Uyarlanabilirlik

• Değişen olaylara uyum sağlayabilme becerisine hakim olmak.

• Olayları, farklı açılardan yorumlamak.

• Çok sayıda gelen talebi ve değişen öncelikleri ele alabilme becerisine sahip olmak

5- Yenilikçilik

• Yeni fikirler üretmek.

• Sorunlara yenilikçi yanıtlar düşünebilmek.

• Mantıklı yeni yaklaşımları ve ihtimalleri değerlendirmek.

  • Farklı kaynaklardan yeni fikirler araştırmak.

Duygusal Zeka — 4

Motivasyon, bireyin hareket ve davranışlarını başlatan içsel güçtür. Bireyin içsel gücü ile davranışa/harekete hazır hale gelmesine güdülenme yani motivasyon denir.

Zor hedefler belirleme, hedef odaklı hareket etme, diğer insanlara adım atma konusunda ilham olma, iyimser yaklaşım sergileyerek hedeflere ulaşma alternatifleri oluşturma, motivasyon unsurları arasında yer almaktadır.

Motivasyon faktörleri şunlardır:

1- Başarı güdüsü

  • Zor hedefler belirlemek, risk almak.
  • Sonuç almak için kendini zorlamak.
  • Yeteneklerin nasıl yükseltileceğini keşfetmek.
  • Belirsizliği en aza indirmeye çalışmak.

2- Taahhütte bulunmak

  • Ekibin temel ilkelerine dayalı kararlar almak.
  • Ekip çalışmalarına katıkı sağlamak.
  • Şirket hedefine ulaşmak için fedakarlık etmek.
  • Ekibin hedeflerine ulaşması için fırsatlar araştırmak.

3- Girişimci Olma

  • Hedeflere ulaşmak için gerektiğinin veya beklenenin ötesinde çalışmak.
  • Başarılarla başkalarına ilham vermek.
  • İşi bitirmek için gerektiğinde kuralları aşmak.
  • Fırsatları takip etmek.

4- İyimserlik

  • Başarısızlıktan korkmak yerine başarılı olmayı ummak.
  • Kişisel kusurlar yerine geri bildirimleri değerlendirmek ve iyileştirmeye odaklanmak.
  • Engeller karşısında yılmadan hedeflere ulaşmak için gayret göstermek.

Duygusal Zeka — 5

Empati Nedir?

Empati, bir başkasının duygularını, içinde bulunduğu durum ya da davranışlarındaki motivasyonu anlamak ve içselleştirmek anlamına gelmektedir.

Başkalarını anlamak, farklı bakış açılarına saygı göstermek, diğerlerinin gelişimini sağlamak, çeşitlikten yararlanmak, politik farkındalığa sahip olmak gibi özellikler, empati unsurları olarak sayılabilir. Empati unsurları şunlardır:

1- Başkalarını Anlamak

  • Başkalarının ihtiyaçlarına göre hizmet etmek.
  • Duygusal ipuçlarını gözlemlemek ve dikkatlice dinlemek.
  • Nezaket sergilemek ve başkalarının bakış açılarını takdir etmek.

2- Hizmet Oryantasyonu

  • Memnuniyetle gerekli yardımı sağlamak.
  • Müşterilerin bakış açısını anlamak.
  • Tüketici memnuniyetini artıracak stratejiler geliştirmek.
  • Tüketicilerin ihtiyaçlarını anlamak.

3- Başkalarını Geliştirmek

  • Çalışanların başarılarını takdir etmek ve onları ödüllendirmek.
  • Faydalı eleştiride bulunmak.
  • Koçluk ve akıl hocalığı yapmak

4- Çeşitlilikten Yararlanma

  • Çeşitli düşünce kalıplarını takdir etmek
  • Farklı düşünce yapılarının gelişebileceği koşullar yaratmak.
  • Farklı gruplara ilgi göstermek.
  • Ayrımcılığa ve bağnazlığa karşı durmak.

5- Politik Bilinç

  • Şirketlerin politik doğrularını ve gerçeklerini anlamak.
  • Müşterilerin, tüketicilerin veya rakiplerin fikirlerini ve davranışlarını belirleyen etkileri kavramak.
  • Sosyal, kültürel, politik sistemleri tanımak.
  • Güç bağlantılarını doğru yorumlamak.

Duygusal Zeka — 6 (Son)

Sosyal Beceriler

Bireyin toplum içinde (aile veya iş ortamı) yaşamını kolaylaştırabilmesi, diğerleriyle ilişkilerini bir denge içinde devam ettirebilmesi için sahip olmaları gereken bir takım becerilerdir.

İletişim, iş birlikteliği, çatışmayı idare etme, müzakere, takım oluşturabilme, liderlik etme, insanları etkileme gibi beceriler kişinin sosyal ortamda ihtiyaç duyacağı vasıflardır.

1- İletişim

  • Zor sorunları doğrudan yönetmek.
  • Etkili bilgi alışverişi sağlamak.
  • Açık, net iletişim geliştirmek.
  • Karşılıklı farkındalığa ulaşmak.

2- Bağlar İnşa Etmek

  • Meslektaşlarla bağlantı kurmak.
  • İş dışı bağlantı ağları kurmak.
  • Başkalarını bilgilendirmek.
  • Karşılıklı fayda sağlanacak ilişkiler araştırmak.

3- İşbirliği ve Dayanışma

  • İşbirliğine dayalı bir ortamı teşvik etmek.
  • Dayanışma için seçenekleri geliştirmek.
  • Profesyonel ilişkileri dengelemek.
  • Birlikte çalışma; Stratejileri, bilgileri, varlıkları paylaşmak.

4- Değişimi Hızlandırın

  • Değişime başvurmak için mevcut duruma meydan okumak.
  • Değişimi savunmak.
  • Değişimin önemini takdir etmek.
  • Başkalarından beklenen değişimi sergilemek.

5- Çatışma Yönetimi

  • Çatışmaları tespit etmek, anlaşmazlıkları açığa çıkarmak.
  • Zor kişileri yönetmek.
  • Sorunların açıkça tartışılmasını teşvik etmek.
  • Taraflar için çalışan çözüm geliştirmek.

6- Etkilemek

  • Sunumları cilalamak.
  • İnsanları etkileyerek kazanmak.
  • Bir fikri güçlendirmek için etkileyici olayları koordine etmek.
  • Dayanışma ve onay inşa etmek.

7- Liderlik

  • Kolektif vizyon ve hedef için ilgi uyandırmak.
  • Etkili liderliği modellemek.
  • Resmi ünvana bakılmaksızın liderlik rolü üstlenmek.
  • Başkalarının performansını yönlendirmek.

8- Takım Yetenekleri

  • Takım karakteri oluşturmak.
  • Grup üyelerini ekibe dahil etmek.
  • Takım özelliklerini açığa çıkarmak.
  • Takımı ve manevi varlığını korumak.
Kategoriler:Proje Yönetimi Etiketler: